شبه جزیره میانکاله

در جنوب شرقی دريای و در دوازده کيلو متری شهرستان بهشهر شبه جزيره ای به وسعت ۶۸۸۰۰ هکتار و با ارتفاع ۱۵ تا ۲۸ متر پائين تر از سطح دريای آزاد منطقه ای قرار دارد که دو اکوسيستم بارز (تالاب و شبه جزيره ميانکاله و خليج گرگان )تشکيل شده از زيستگاههای مهم و با ارزش پرندگان آبزی و خشکزی است که به همین علت به  بهشت پرندگان آسيا معروف است .

از ويژگی های اين پناهگاه مجموعه ای از شنزارهای ساحلی .اراضی باتلاقی .آبگيرها .مرداب .جنگلی با پوشش درختچه های گز .تپه های شني.جنگلهای انارستان بوته های تمشک و سازيل هستند. همه ساله صد ها هزار پرنده مهاجر به اين منطقه مهاجرت می کنند و ميان شبه جزيره يا ساحل خليج نيلگون فصلهای پائيز و زمستان را ميگذرانند .اين منطقه از جمله ذخاير بيوسفر  ۹ گانه ايران است .که بخاطر ويژگی های خود در هشتمين برنامه انسان و کره مسکون  سازمان ملل متحد به ثبت رسيده و در شبکه ذخيره گاهای جهانی جای گرفته و منطقه از هر گونه فعاليت غير مرتبط انسانی  بايد حفاظت شود .

 * غروب میانکاله *

شبه جزيره ميانکاله تنها بازمانده از تیپ اراضی مشجر ساحلی دريای خزر است و مجموعه ای ازشنزارها وتپه ها شنی ساحل آن را در بر می گيرند و هر چه از عرب به سمت شرق آن يعنی به سوی جزيره آشورا ده پيش می رويم از دامنه و گستردگی تپه های شنی آن کاسته می شود و اثری از آن باقی نمی ماند . وجود مجموعه‌اي از شن زارهاي ساحلي ، اراضي باتلاقي ، آبگيرها، مناطق جنگلي با پوشش درختچه‌هاي گز، تپه‌هاي شني ، جنگل انارسان، بوته‌هاي تمشك و سازيل به اين منطقه ساختار اكولوژيك ويژه‌اي بخشيده است.

 " نمایی زیبا از شبه جزیره میانکاله "

 اسب يکی از چهار پايان بومی منطقه که بصورت وحشی در ميانکاله به چشم ميخورد .

ميانكاله به دليل برخورداري از تنوع اكوسيستمي يكي از مكان‌هاي مهم‌براي تخم ريزي ، رشد آبزيان و نيز مكاني مناسب براي زادآوري ، مهاجرت و زمستان گذراني پرندگان مهاجر در خاورميانه و غرب آسيا است.

قوي فرياد كش ، پليكان پاخاكستري ، فلامينگو ، اردك سرسفيد، عروس غاز ، غازپازرد ، طاووسك ، چنگر و مرگونس سفيد از جمله گونه‌هاي كميابي هستند كه به دليل خطر انقراض در فهرست ممنوعيت تجارت جهاني پرندگان در معرض خطر (‪ (CITES‬قرارگرفته‌اند. سالانه بين ‪۸۰‬تا‪ ۱۱۰‬گونه پرنده كه دو سوم از پرندگان مهاجر مازندران را شامل مي‌شود درتالاب بين‌المللي و پناهگاه حيات وحش ميانكاله فرود مي‌آيند.

 *  ... پرواز زیبای فلامینگو ها ... *

حیات وحش میانکاله

   معرفي پرنده :   ار دك سر سبز anas platyrhynchos  

مشخصات :

اين پرنده ، 57 سانتيمتر طول دارد و از اردكهاي نسبتاً روي اب چر است . پرنده نر ، به واسطه سرِ  سبز براق و منقار روشن مايل به قهوه اي ، به آساني از پرنده ماده و ساير اردكها ، تميز داده مي شود . بدن ، خاكستري رنگ و سينه قهوه اي بلوطي است . پرنده ماده ، به طور كامل ، قهوه اي مايل به خاكستري لكه لكه اي است اما زير تنه نر سفيد است و طوق سفيد رنگي در گردنش ديده مي شود . آينه بالي ، در هر دو جنس ،بنفش با حاشيه سفيد است . در فصل توليد مثل ، پرنده نر به ماده شباهت مي يابد ، با اين تفاوت ، كه منقارش سبز مايل به زرد است . اين پرنده ، ناگهاني و به طور  عمودي از سطح آب به پرواز در مي آيد .

صدا:

اين پرنده، عمدتاً ساكت است ، اما پرنده نر ، صداي آرامي دارد كه از بيني و به صورت ((غاب ، ghab)) شنيده مي شود و هنگام نمايشهاي جنسي صداي ضعيف و و كشيده صوت مانند ي شبيه به ((پيو ،piu)) به گوش مي رسد . صداي پرنده ماده شبيه ((غار غار )) شنيده مي شود .

زيستگاه :

 اين پرنده ، عمدتاً در مناطق تالابي ، نيزارها ، سواحل دريا و مصب ها به سر برده و روي زمين ، لابلاي علفها يا در ميان درختان آشيانه مي سازد . در ايران، زمستانها  ، به وفور ديده مي شود ، اما به تعداد اندك ، توليد مثل مي كند .

حفاظت :

 به سبب علاقه بيش از حد شكارچيان به شكار سر سبز ، به واسطه گوشت مطبوعش ، بايد با جديت از شكار بي رويه اين پرنده جلوگيري به عمل آيد . 

پراكندگي در  ميانكاله :

اين پرنده در زمستان به تعداد خيلي زياد به همراه اردك سر هنايي ،اردك تاجدار در ميانكاله و تالاب لپوي زاغمرز و پرورش ماهيهاي اطراف ميانكاله  ديده مي شود.

اين پرنده در ميان شكارچيان منطقه از محبوبيت خاصي برخوردار است و يكي از لزيز ترين شكارهاي شكارچيان منطقه محسوب مي شود.

متاسفانه در بيشتر خانه هاي علاقمندان شكار خشك شده آن نيز يافت مي شود .

بارها در منطقه مشاهده شده كه اين پرنده را به صورت زنده در معرض فروش مي گذارند .

تهديدها درمنطقه :

تالاب بين المللي لپوي زاغمرز يكي از تالابهاي است كه اين پرنده در زمستان به صورت خيلي زياد در آن ديده مي شود . اين تالاب كه از سال 1358 به عنوان تالاب بين المللي در فهرست كنوانسيون بين المللي رامسر ثبت شده در حال حاضربواسطه دخالت خيلي زياد بشر  بشدت در معرض نابودي قرار گرفته است . 

منابع :

كتاب پرندگان ايران(جمشيد منصوري)

منبع : وبلاگ دیده بان میانکاله